Twee bewoners van de Hasseltse Beek dronken zich dood bij de loting

Voor de Eerste Wereldoorlog werd elk jaar in februari of maart geloot door de jongens die 18 jaar waren geworden. Die loting was een gebeurtenis waar Hasselt met angst en beven naar uitkeek. Want de lotelingen kwamen in groep de stad in, waren bij aankomst al niet helemaal nuchter en bij hun vertrek nog veel minder. In die tussenperiode gebeurden er heel wat baldadigheden. En die zijn in 1909 twee inwoners van de Beek (het Beekkwartier, nu Tweetorenwijk) fataal geworden.

Voor de hervorming van de legerdienst in 1909 werd het Belgisch leger op sterkte gehouden door loting. Bij het begin van elk jaar moesten de jongemannen die de leeftijd hadden bereikt zich aanmelden om een nummertje te trekken. Wie een laag nummer trok was ‘ingeloot’, wie een hoog nummer in handen kreeg was vrijgesteld van legerdienst. De loting was telkens opnieuw een gebeurtenis die met grote emoties gepaard ging. Wie ingeloot was, ging zijn verdriet verdrinken. Mannen die vrijgesteld waren van legerdienst hadden anderzijds reden om te vieren. Meer dan eens werd Hasselt op stelten gezet naar aanleiding van de loting, want de drank gaf vaak aanleiding tot wilde vechtpartijen. Veel jongemannen hadden een mes op zak, meestal de zogenaamde ‘lierenaar’. Dit kort knipmes met houten handvat heeft heel wat verwondingen veroorzaakt.

“De Toekomst van Limburg” klaagde aan dat wie er in was geloot zich kon laten vervangen mits betaling van 1.600 frank. Anderzijds streek een plaatsvervanger 1.800 frank op, wat betekende dat de staat uiteindelijk toch nog 200 frank moest bijbetalen. Volgens “De Toekomst van Limburg” was dit schandalig. Rijkeluiskindjes ontsnapten aan de legerdienst omdat ze 1.600 frank konden betalen. Dit was alleen in België mogelijk, op deze manier werd alle vaderlandsliefde gedood. Uiteindelijk waren het alleen de sukkelaars die het leger in moesten, de burgerzoontjes konden een rustige tijd bij de Burgerwacht als alternatieve legerdienst tegemoet zien.

In februari van elk jaar vond traditioneel de loting plaats en dat ging zoals hierboven al gezegd traditioneel gepaard met overdadig drankgebruik. Wie vrijuit ging, moest dat uiteraard vieren. Ouders van zonen die vrijuit gingen, kregen bezoek van boodschappers die het goede nieuws kwamen melden want zoonlief was zelf aan het drinken. Op 6 februari 1909 liep dat verkeerd af voor twee inwoners van de Beek. L.V., 28 jaar en zoon van weduwe V. uit de Beerenstraat, en P.P., zoon van de weduwe P. uit de Grachtstraat, waren een stoker van het goede nieuws op de hoogte gaan brengen dat zijn zoon een goed nummer had getrokken. Ze werden uitbundig getrakteerd en hadden waarschijnlijk drinkgeld gekregen. L.V. werd aan de brug over de Spoorwegstraat gevonden met een wonde, hij werd met een kruiwagen weggevoerd maar overleed niettemin als gevolg van overvloedig drankgebruik. Zijn makker P.P. verkeerde in levensgevaar, het is onduidelijk of hij de zuippartij heeft overleefd. Volgens sommige bronnen heeft hij eveneens de geest gegeven.

by Jos Sterk
by Jos Sterk
This article was originally published on vaartheemkundegroothasselt