De Romeinen in Hasselt: waar zijn ze geweest en wat herinnert aan hun verblijf?

De meeste Hasselaren zullen niet weten dat er af en toe in de ondergrond van hun stad resten zijn aangetroffen die klaar en duidelijk aantonen dat er hier Romeinen hebben verbleven. Correctie: er zijn resten gevonden die aantonen dat de toenmalige bewoners van het Hasselts grondgebied een bad in de Romeinse cultuur hadden genomen. Want of er ‘echte’ Romeinen hier zijn geweest, zullen we waarschijnlijk nooit met enige mate van zekerheid weten. Afgezien van enkele uitzonderingen werden de meeste Romeinse voorwerpen gevonden in het zuidelijk gedeelte van de stad. Niet toevallig is dat ook het hoogste deel. Want Hasselt was in die tijd een groot moeras en de Romeinen stelden op prijs dat hun voeten droog bleven. Hieronder een greep van de vondsten gedaan op Hasselts grondgebied.

Langs de Veldstraat werd in de tweede helft van de 19de eeuw in een tuin een Romeinse tumulus gevonden, bevattende glaswerk en een olielampje uit de 3de of 4de eeuw. Wie het wil mag de tumulus volledig opgraven, maar hij of zij moet wel het grasperk opnieuw in orde brengen.

Geruchten dat er nog meer tumuli in de Veldstraat liggen, werden tot dusver nog niet bevestigd. Feit is evenwel dat in deze straat een aantal oude boerderijen liggen die mogelijk teruggaan op bewoning in een ver verleden. Zo is er de Augustijnenwinning aan de autoweg die in 1958 werd gesloopt. De oudste geschiedenis van deze boerderij is vanwege het ontbreken van het oudste Hasselts stadsarchief niet meer te achterhalen. Ook achter de Colruyt lag een oude boerderij, niet toevallig tegenover de bekende tumulus. Begraving aan de overkant van de weg op een onvruchtbaar stuk grond was in de eerste eeuwen van onze jaartelling blijkbaar een traditie. Meer op Kuringen aan ligt daarnaast nog het Tomken, een braakliggend stuk grond dat door de buurt ‘het Lemken’ werd genoemd. Mogen we hier nog een tumulus verwachten? Misschien, maar zekerheid daaromtrent hebben we natuurlijk niet.

In de buurt van de huidige Ikea-site zijn ook vondsten gedaan, tenminste wanneer we de mondelinge overlevering mogen geloven. Daar zou op een heuveltop tientallen jaren geleden heel wat vondsten zijn gedaan. Het moet een belangrijke vondst zijn geweest aangezien oudere mensen er nog altijd over spreken. De gevonden voorwerpen werden toen als ‘Romeins’ omschreven, maar experts zijn er waarschijnlijk niet bij geweest. Er is van de voorwerpen ook geen spoor terug te vinden.

Bij de archeologische opgravingen voorafgaand aan de bouw van de winkelketen Ikea werd ijzertijdbewoning aangetoond hebben. In die buurt liggen Groot en Klein Hilst, ook twee heel oude boerderijen. Volgens bewoners van de buurt zijn tientallen jaren geleden daar in de buurt op een heuveltop Romeinse resten aangetroffen. Daarvan konden we echter geen spoor terugvinden. Aan de andere kant van de Sint-Truidersteenweg groef Huybrechts in 1923 Romeinse resten op, maar deze archeoloog staat bekend om de onnauwkeurigheid van zijn verslagen. We kunnen er ons dus niet op baseren om er veel zinnigs over te vertellen. Moraal van het verhaal: er heerst nog veel onduidelijkheid over ‘Romeins’ Hasselt en waarschijnlijk zal er altijd mist over dat verleden blijven hangen.

This article was originally published on vaartheemkundegroothasselt