Bijna had Zonhoven een steenkoolmijn en Hasselt niet

In de eerste jaren van de  20ste eeuw werd duidelijk dat er onder de Limburgse Kempen en een deel van de Maasvallei grote steenkoolvoorraden lagen. In 1901 en 1902 werd op tal van plaatsen boven Hasselt geboord naar steenkool, zowel door Belgische als door Duitse bedrijven. Die boringen bleven niet zonder succes, want op verschillende plaatsen werden dikke lagen steenkool ontdekt. Die zou nog niet direct ontgonnen worden, maar dat is een ander verhaal.

De Kempen zouden vanaf de Eerste Wereldoorlog grondig van uitzicht veranderen. Op de grote heidevlakten doken overal boortorens op, waarbij het opviel dat het allemaal Waalse, Brusselse en buitenlandse (lees: Duitse) maatschappijen die meededen aan de rush op het zwarte goud. Dat is uiteraard deels te wijten aan het feit dat deze bedrijven ervaring hadden met het zoeken naar steenkool en met het in exploitatie brengen van steenkoolmijnen.

Een andere reden is het ontbreken van voldoende kapitaalkrachtige bedrijven in het Limburgse. Sommige Hasseltse jeneverstokers hebben heel veel geld verdiend, maar dat werd hoofdzakelijk in de landbouw geïnteresseerd. Maar enkele stokers hebben geprobeerd om een gediversifieerd bedrijf op te richten en die pogingen werden door toevallige factoren doorkruist. In Hasselt was er toen natuurlijk de keramiekfabriek waar de stokers een dikke vinger in de pap hadden, maar die in periode was de jeneverindustrie al lang over haar hoogtepunt heen. Er was met andere woorden niet voldoende kapitaal voorhanden.

Eén vernedering is Hasselt nochtans bespaard gebleven: dat die van Zonhoven een steenkoolmijn zouden krijgen en Hasselt niet. Er zijn bij het station in Zonhoven en op Termolen inderdaad boringen geweest, maar tot effectief exploitatie is het nooit gekomen. We mogen niet vergeten dat in die tijd de rivaliteit tussen Hasselt en Zonhoven nog erg groot was. De Hasselaren zouden tot over hun oren jaloers zijn geweest wanneer ‘Zonuwe’ een mijn had en zij niet. De aanvraag voor de vergunning werd overigens verplicht uitgehangen aan het Hasselts stadhuis en dat was voor veel Hasselaren al van het goede te veel.

by Jos Sterk
by Jos Sterk