Jee Kast: “Ik wil mensen entertainen, hen inspireren en laten nadenken”

Dag lieve vrienden. Ik hou van verhalen en van taal. En ik heb veel bewondering voor woordkunstenaars zoals Jee Kast. Taal is een van de tools die hij inzet om mensen te inspireren en hen te raken. En dat doet hij al 15 jaar, in onze provincie en ver daarbuiten.
Ik was een beetje zenuwachtig voor dit gesprek. Voor Jee Kast zelf zijn zulke interviews wel heel gewoon. Ons gesprek vond plaats in de paardenstallen van de Abdijsite Herkenrode. Buiten was het barkoud en alles was bedekt met een fijn laagje poedersneeuw. Een heel feeërieke locatie.

by Bernadet Wehenkel
by Bernadet Wehenkel

De start van zijn leven als performer/dichter

Het verhaal van Jee Kast startte 15 jaar geleden. Om een heel lang verhaal kort te maken: hij ging verschillende keren met jongeren mee op internationale jongerenkampen en wat hij daar opving, dat schreef hij neer. Hij dacht dat daar wel een markt voor was en wou poëzie creëren voor jongeren. Maar wat hij presenteerde aan uitgeverijen was, volgens hen, te experimenteel.
“Ik wou daar echt iets mee doen”, vertelt hij, “Nu was er in Nederland een bepaald circuit van podiumdichters, dichters die met hun eigen werk optraden.” Jee Kast probeerde dit ook. Zijn achtste optreden vond plaats in een grote tent op het Nederlandse festival Lowlands. Tegen alle verwachtingen in kwamen 2.000 mensen luisteren naar hoe Jee Kast zijn poëzie bracht. Hij ontdekte dat er een publiek was voor wat hij deed en begon aan zijn leven als performer/dichter.

Entertainer met een boodschap

Jee Kast heeft binnen onze provincie een zekere bekendheid verworven. Zijn doortocht op Belgium’s Got Talent in 2012 maakte hem bekender bij het grote publiek. Hij heeft ondertussen ook al vijf TedXPerformances achter de rug. Eentje daarvan vind ik een echt huzarenstukje. Meters en meters papier volgeschreven met dat waar Jee Kast zijn publiek mee wou beroeren, zonder moraliserend te willen zijn. “Ik merk heel hard dat ik het wel belangrijk vind om voor entertainment te zorgen”, vertelt hij, “maar anderzijds wil ik mensen ook laten nadenken, hen van iets moois laten genieten, hen inspireren.” En zo heeft zijn werk ook een maatschappelijke waarde.

“Het is eigenlijk grappig. Ik ben al zo lang bezig en treed toch vaak op voor mensen die me niet kennen, die niet weten wat ik doe. Bekendheid is relatief”, stelt hij, “Ik moet daar altijd rekening mee houden als entertainer. Ik ga dan op een heel subtiele manier andere gimmicks gebruiken, maar in alles wat ik doe moet wel mijn signatuur zitten.”

Inspiratie opdoen, experimenteren en vernieuwen

Jee Kast startte 5 jaar geleden met poetry slam onder de naam Zeep 2.0. “In Nederland waren er veel poetry slammers, podiumdichters die geweldige teksten maken, maar die je toch al na drie minuten niet meer verrassen. En ik wou me daar van onderscheiden. Dus wou ik een slamgedicht maken dat een kwartier duurt. En daarin wil ik alles steken wat ik kan, zowel tekstueel als dat wat ik doe op het podium.” En hij vervolgt met: “Ik ben aan het bekijken hoe ik op andere manieren aan poëzie kan doen. Zoals met #nualzerevingers waarbij ik met mijn schrijfmachine ergens ga zitten en voor iedereen die passeert een gedicht maak.”

Jee Kast inspireert anderen. Maar wat schenkt hem inspiratie? “Aan de ene kant heb ik altijd het gevoel dat ik constant moet vernieuwen, dat ik altijd iets wil proberen. Aan de andere kant heb ik een toolbox met technieken”, zegt hij, “en dan is er het taaljargon. Als iemand me bijvoorbeeld morgen vraagt om iets te maken rond 56 verschillende aardappelrassen dan kom ik een taaljargon tegen dat ik niet ken en dan begin ik daar weer mee te knutselen.”
Hij haalt het voorbeeld aan van een ganzenbord. “Wat de maatschappij ons leert, is dat we constant zes moeten gooien en iedereen hoopt daar op. Maar ik, ik wil gewoon zoveel mogelijk keren gooien. Ik wil constant gooien en ik wil alleen trots zijn op de dingen die ik nog moet maken.”

Ik stel blijkbaar nogal moeilijke vragen. 😊 “Ik denk te veel over alles na”, zegt Jee Kast al lachend. Dikwijls zie ik hem na een vraag heel diep nadenken en op zoek gaan naar een antwoord. Hij fronst dan zijn wenkbrauwen en ook de rest van zijn gezicht trekt een beetje samen. En dan komt het antwoord, soms met een omweg, en altijd begeleid door heel veel expressie op zijn gezicht. Zijn handen gebruiken het beetje beschikbare ruimte op de tafel tussen ons in optimaal.

Hard werk en onzekerheid, maar toch gelukkig

Zijn eigen stripverhaal, daar droomde hij al in zijn jonge leven van. “Heel vroeger schreef ik verhaaltjes omdat ik strips wou maken. Ik heb ook altijd getekend. Mijn schrijven komt vooral daar vandaan”, zegt hij.
“Ik werk hard, soms wel honderd uren per week. Daar kan ik mij helemaal in verliezen. Ik doe dan veel te veel op veel te korte tijd”, vertelt hij en zijn uitdrukking verraadt dat hij dat niet als werken ervaart. “Word je hier blij van?” vraag ik hem. Hier moet hij niet over nadenken. “Ik word er blij van. Ik ben gelukkig”, antwoordt hij, “maar daarvoor heb ik wel andere dingen moeten opofferen. Met een vrouw, een gezin, een huis, zou ik dit niet hebben kunnen doen. Ik heb leren leven met die onzekerheid.” Gelukkig moet hij nooit gaan aankloppen voor werk. Hij wordt dikwijls gevraagd voor opdrachten en daarnaast heeft hij ook nog zijn eigen projecten.

Jee Kast zit altijd vol ideeën en plannen en wat de toekomst brengen zal is een raadsel. Die strip, die wil hij ooit echt wel maken. En verder ziet hij wel wat er komt.
Op mijn vraag of hij nog iets kwijt wil aan jullie, vrienden, blijft hij het antwoord lang schuldig, tot hij aan het eind van het gesprek plots zegt: “Probeer alles te bekijken met kinderlijke onschuld.” En hij hoeft dit niet toe te lichten want een tafel verder, weliswaar buiten zijn gezichtsveld, werd vijf minuten eerder een peuter in een kinderstoel gezet. De peuter zit ons tweeën met grote ogen op te nemen. Af en toe glimlacht hij naar mij. Wie kan dit beter uitdrukken dan zo’n kind?

Bedankt, Jee Kast, voor dit boeiende gesprek. Ik wens je heel veel inspiratie toe en dat je mag blijven zoeken en vernieuwen en mensen beroeren.

Lieve vrienden. Jullie kunnen Jee Kast tijdens de komende maanden treffen op verschillende locaties in Limburg. Eind maart neemt hij de Bottelarij in Wellen over. Ik kijk daar naar uit. Mijn tickets zijn al gereserveerd. 😊 Zie ik jullie daar? Voor #nualzerevingers (op Pasen) moet je niet inschrijven. Jee Kast is nu ook in volle voorbereiding voor het cartoonfestival in Genk ‘Genk in z’n blootje’ dat hij cureert en dat plaatsvindt vanaf 13 april. Dit en andere geplande activiteiten vind je terug op zijn website en zijn Facebookpagina.